Bakerako eta Gatazkak Konpontzeko Heziketari buruzko Topaketak Donostiako Udaleko Gazteria,
Hezkuntza, Lankidetza eta Giza Eskubideen Zuzendaritzak antolatu ditu Hiri Hezitzaileen
Nazioarteko Elkartearekin lankidetzan eta Europako Batzordeko Askatasuneko, Segurtasuneko eta
Justiziako Zuzendaritzaren babesarekin.
Topaketa hauek lagungarri izan dira nazioartean
bakerako eta gatazkak konpontzeko heziketaren inguruko prestakuntzarako, sentsibilizaziorako eta
esperientzia-trukerako gune bat sortzeko, bai hezkuntzaren esparru formalean eta bai esparru ezformalean
zein informalean ere. Era berean, terrorismoaren eta indarkeriaren biktimek heziketapraktika
hau orokortzeko funtsezko elementu gisa bete behar duten eginkizunari buruzko gogoeta
ere egin da topaketa hauetan, eta ezinbesteko heziketa-eragiletzat jo dituzte errespetuan, giza
eskubideen defentsan, pertsonaren duintasunean eta bakean oinarritutako bizikidetza-esparrua
eraiki ahal izateko.
Topaketa hauek Donostiako Miramar Jauregian ospatu ziren 2005eko azaroaren 17an eta 18an,
eta bakerako eta gatazkak konpontzeko heziketaren inguruko Espainiako, Europako eta Amerikako
adituek hartu zuten parte bertan. Gainera, terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen defentsan
aritzen den hainbat kolektibo eta elkartek ere, beren proposamen eta gogoetak aurkeztu eta
trukatu zituen.
Topaketa hauetan lagundu eta parte hartu duten erakunde, entitate eta instituzioen artean
honakoak aurki daitezke: UNESCO Etxea, Educadores por la paz- Nueva escuela Galega eta
AGAPAZ, Bakeaz, Gernika Gogoratuz, Terrorismoaren Biktimei Laguntzeko Eusko Jaurlaritzaren
Bulegoa, Arartekoa, Euskal Herriko Unibertsitatea, Giza Eskubideen gaineko Irakaskuntzarako
Prestatzeko Nazioarteko Zentroa (CIFEDOPH) eta Genevako, Suitzako, Bake Instrumentuaren
Eskola Elkartea, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Giza Eskubideen UNESCO
Katedra, Kolonbiako Unibertsitate Nazionala, Intolerantziaren aurkako Mugimendua, Euskal
Herriko Bakearen aldeko Koordinakundea, Martxoaren 11ko - terrorismoak erasanikoen elkartea,
Irlandako Omagh Victims Group.
Ekimen hau Donostia, Bakearen Kulturarako Gune” programan sartu da. Proiektu hau Donostiako
Gazteria, Hezkuntza, Lankidetza eta Giza Eskubideen Zuzendaritzak garatu du. Zuzendaritza
honek balioen gaineko heziketa eta tolerantziaren pedagogia hartzen ditu elementu estrategikotzat
Bakerako Kultura zabaldu ahal izateko, eta hau oinarri hartuz, guztion artean hiri anitza eraiki ahal
izateko. Bizitzaren defentsa, bakea, askatasuna, terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen
aitorpena, solidaritatea, tolerantzia, aniztasuna, gizon eta emakumeen arteko berdintasuna,
ezberdin izateko eskubidea, duintasuna, justizia eta, oro har, giza eskubide guztien, bat bera ere
baztertu gabe, errespetua eta sustapena oinarri izango dituen bizikidetza-ereduaren gain eraikitako
hiria.
Osoko batzorde txostengileak eta mahai-inguruak ospatu eta esperientziak aurkeztu ondoan,
honako alderdiak azpimarratu dituzte, besteren artean, Topaketan parte hartu dutenek:
1. XXI. menderako erronken aurrean, Bakerako eta giza eskubideen gaineko heziketa funtsezko
tresnatzat hartzen da bidezkoagoa, zuzenagoa eta anitzagoa den mundua eraiki ahal izateko.
2. Gatazka elementu konsubstantziala da gizakiarengan. Gatazkak, dena den, aurrera egin eta
bake-kultura eraikitzeko egokiera eskain dezake, baldin eta aniztasuna, indarkeriarik eza,
solidaritatea, tolerantzia eta giza eskubideen errespetua hartzen badira horretarako oinarri. Era
berean, garrantzitsua da gatazkak konpontzeko, bitartekotzarako, intolerantziaren aurka
borroka egiteko, elkarrizketarako... tresnak kontuan hartzea ere. Filosofia eta etika, halaber,
bakerako heziketarako elementu eraginkor eta positibotzat hartzen dira.
3. Bakea eraikitzeko ezinbestekoa da hiritarrei zuzenduriko heziketa. Bakearen eta bizikidetzaren
aldeko heziketaren erronkak berekin du hezkuntza-eragile, ikastetxe, unibertsitate, familia,
tokiko administrazio, komunikabide, asoziazio-sare eta hiritar zein erakunde guztien baterako
ahalegin eta lan adostu zein konprometitua.
4. Bakerako Heziketak errotik atera nahi du indarkeriaren kultura gure bizitzatik zein
pentsamendutik, eta tolerantziaren, harmenaren, samurtasunaren, alaitasunaren eta
itxaropenaren pedagogia sustatu nahi du.
5. Ezinbestekoa da indarkeriaren aurrean jarrera neutrorik ez agertzea. Bakerako Heziketak
gaitzespen argi eta adoretsua eskatzen du indarkeria- eta intolerantzia-jokabideen aurrean.
Solidaritatea eta tolerantzia nahitaezkoak dira, eta egunerokotasunean eta pertsona
bakoitzaren jokabidean eraikitzen dira. Heziketa-praktika hauek koherentzia eta autokritika
eskatzen dute, hiritarren eskaerarik minenei erantzun ahal izateko.
6. Beharrezkoa da hitzaren eta komunikazioaren boterea berreskuratzea giza duintasuna
goresteko.
7. Bizikidetza euskarri duen etorkizuna eta justizian oinarritutako bakea eraikitzeko, memoria
kolektiboa gordetzeko gai izan behar dugu. Terrorismoaren eta indarkeriaren biktimak aitortu
behar ditugu eta haiekiko solidario izan behar dugu. Ezinbestekoa da adostasun maila handia
lortzea gizartean zein politikan, biktimek gizarteagan konfiantza berreskura dezaten. Gizarteak,
askotan, bizkarra eman baitie.
8. Beharrezkoa da terrorismoaren eta indarkeriaren biktimen esperientzia, sentimenduak eta
emozioak bakerako heziketan sartzea.
9. Prestatzaile eta hezitzaileei giza eskubideen inguruko prestakuntza iraunkorra ematea ere
ezinbestekoa da eta Hiri Hezitzailearen proiektua osatzen du.
10. Bakerako eta giza eskubideen gaineko heziketaren aldeko sinergia maila handia eraikitzeko,
beharrezkoa da ondorioen segimendua egitea eta lankidetzarako eta trukerako zubi eta sare
iraunkorrak ezartzea tokiko, estatuko zein nazioarteko eragile eta instituzioen artean.
